De restwaarde van elektrische auto’s, oftewel de sleutel tot duurzame leasing.

Behoort het volledige eigendom van een voertuig binnenkort tot het verleden?

Dat is althans wat zich lijkt af te tekenen, gezien het succes van leaseformules in Frankrijk. “LOA (lease met koopoptie) en LLD (langlopende lease): deze formules waren in 2022 goed voor 47% van de nieuwe autoregistraties door particulieren en 82% door bedrijven.” In 2012 koos slechts 11% van de huishoudens voor leasing, tegenover 21% in 2015, 35% in 2018 en 42% in 2020.

Restwaarde: de hoeksteen van het leasebusinessmodel

Als hoeksteen van het volledige leasemodel bepaalt de restwaarde in haar eentje de waardecreatie binnen de hele sector. Dat geldt ongeacht of de term “restwaarde” verwijst naar de terugkoopovereenkomst tussen de dealer en de financieringsmaatschappij, of naar de uiteindelijke verkoopprijs van het gebruikte voertuig aan het einde van het contract. Een hoge restwaarde zorgt dus voor een betaalbaar maandbedrag voor de eindklant en een goede verkoopmarge voor de dealer.

Helaas zorgt “de door Brussel opgelegde gedwongen overgang naar volledig elektrisch rijden” — met inbegrip van het verbod op verbrandingsmotoren vanaf 2035 — voor aanzienlijke “onzekerheid over de restwaarde van auto’s, en dan met name die op batterijen.” Een van die onzekerheden is “het risico op veroudering”: de capaciteit en prestaties van batterijen gaan snel vooruit, dus hoe kun je bij de ondertekening van het leasecontract zeker weten dat het betreffende voertuig drie of vier jaar later nog aan de marktverwachtingen voldoet? Erger nog: kunnen we er bij de teruggave van het voertuig zeker van zijn dat de staat van de batterij dezelfde prestaties en actieradius mogelijk maakt als toen de auto de fabriek verliet? En dan hebben we het nog niet eens over de aandrijflijn — een elektrische auto is behoorlijk zwaar, tot op het punt dat het onderstel er zwaarder onder te lijden heeft dan bij een tegenhanger met verbrandingsmotor. In hoeverre kan slijtage aan banden, schokdempers, vering en aandrijfassen de verkoopwaarde van het voertuig beïnvloeden?

Leasing: een onmisbaar onderdeel van de overgang naar volledig elektrisch rijden

Dit zijn slechts enkele van de uitdagingen waar de leasesector de komende jaren mee aan de slag moet, terwijl dit model nog verder zal groeien. Tijdens de looptijd van een lease betaalt de particulier immers alleen voor de waardevermindering van het voertuig, wat resulteert in veel lagere maandbedragen dan bij een traditionele lening.

In deze context staan de spelers in de sector echter niet volledig machteloos; ze beschikken over verschillende mogelijkheden. De eerste hefboom komt al vroeg in beeld, op het moment dat het voertuig wordt besteld: “een grondige kennis van de technologieën en het huidige of aankomende aanbod op de markt voor elektrische voertuigen” kan de klant helpen bij het kiezen van een model dat een vlotte doorverkoop aan het einde van het contract garandeert. Daarnaast kan de klant deskundig advies krijgen om bewustzijn te kweken over het juiste gebruik van zijn voertuig. Ook zouden dealers er goed aan doen om extra waakzaam te zijn “bij de teruggave van het voertuig, door een grondige inspectie uit te voeren van de kritieke onderdelen: tractiebatterijen, banden, schokdempers, enzovoort.” Indien nodig moeten ze de bestuurder reparatiekosten in rekening brengen die in verhouding staan tot de vastgestelde gebreken.

Een laadbeleid voor bestuurders

Toch zitten er doorgaans meerdere jaren tussen het begin en het einde van het contract. “Leasemaatschappijen kunnen de risico’s op waardevermindering van de restwaarde van het voertuig gedurende de hele looptijd ook beperken, op voorwaarde dat ze toegang hebben tot technische data die het voertuig in realtime verzendt” en dat ze eenvoudig met de klant kunnen communiceren. Als aan deze twee voorwaarden is voldaan, is het eenvoudig om de gebruiker te overtuigen zijn voertuig duurzaam te gebruiken, met name op basis van drie criteria:

Ten eerste hebben de laadgewoonten van de bestuurder een aanzienlijke impact op de State of Health (SoH) van de batterij aan het einde van het contract. Bepaalde gewoonten hebben immers de neiging de prestaties van de batterij aan te tasten: te veel snelladen, regelmatig rijden met een heel lage lading of net andersom met een lading van 100%, enzovoort. Om de SoH van een batterij in te schatten, wordt meestal gebruikgemaakt van een testtool die op de OBD-poort van het voertuig wordt aangesloten. De auto moet vervolgens tot 100% worden opgeladen en worden gereden tot hij volledig ontladen is, zodat de technische data kunnen worden geanalyseerd. Deze methode kost zowel veel tijd als geld. De technische data die het voertuig in realtime naar de fabrikant verzendt, geven daarentegen inzicht in het laadgedrag van de bestuurder, en met name in eventuele slechte gewoonten. Vervolgens is het mogelijk om contact op te nemen met de bestuurder om die gewoonten bij te sturen en aan te zetten tot het naleven van een “laadbeleid.”

Rijgewoonten en onderhoud: belangrijke gegevens om dagelijks op te volgen

Ten tweede is de rijstijl een van de belangrijkste factoren die de restwaarde van het voertuig bij teruggave kunnen verlagen. Plots optrekken, abrupt remmen en te hoge snelheden kunnen de remblokken en remschijven, veren van de schokdempers, banden, aandrijfassen en draagarmen immers onnodig zwaar belasten. En dan hebben we het nog niet over de frequentere laadcycli, die de State of Health (SoH) van de batterij aantasten en de capaciteit ervan verminderen, terwijl ze de laadkabels en -systemen voortijdig verslijten. Een inspectie van het voertuig bij teruggave kan mogelijke voortijdige slijtage aan deze mechanische onderdelen opsporen, maar daarvoor moet de auto op een brug worden gehesen en is de hulp van gekwalificeerde technici nodig. Net als het laadgedrag kunnen de rijgewoonten echter gedurende de hele levensduur van het voertuig worden gevolgd en gemonitord dankzij de data die in realtime naar de fabrikant worden verzonden. Op voorwaarde dat de leasemaatschappij toegang heeft tot deze data, kan zij zo garanderen dat de klant het voertuig verantwoord gebruikt.

Tot slot kan “een nonchalante houding van een bestuurder tegenover het onderhoud van het voertuig ertoe leiden dat het voertuig in slechte staat wordt teruggegeven.” Dat geldt zowel voor gepland onderhoud (onderhoudsboekje) als voor specifieke meldingen op het dashboard over de noodzaak van een werkplaatsbezoek of het bijvullen van vloeistoffen. Alleen realtime monitoring van de voertuigdata via een specifieke interface kan er daarom voor zorgen dat de bestuurder de vereisten naleeft, en indien nodig contact mogelijk maken.